2025-09-30
#6 Nếp nhăn và bọng mắt dưới, sự thật về phẫu thuật thẩm mỹ mí mắt dưới
Phẫu thuật mí mắt dưới không chỉ đơn thuần là loại bỏ mỡ hoặc tiêm filler. Để cải thiện triệt để nếp nhăn, bọng mắt và rãnh lệ bị lõm, cần thực hiện đồng bộ các phương pháp như tái phân bổ mỡ, tăng cường vách ngăn và nâng gò má trước để đạt được sự hài lòng lâu dài. Bác sĩ Kim Sung-hoon, chuyên gia phẫu thuật thẩm mỹ, sẽ giải thích lý do tại sao filler hoặc cấy mỡ đơn thuần không hiệu quả và bản chất của điều trị phẫu thuật là gì, thông qua các trường hợp thực tế và giải thích cấu trúc giải phẫu
Xin chào, tôi là Kim Sung-hoon, bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ, nhà thiết kế khuôn mặt.
Tôi xin gửi lời chào muộn một chút. Mùa hè nóng bức đã qua đi, nhường chỗ cho những làn gió mát lành và mùa thu đang dần sâu sắc.
Mùa thu thường được gọi là «mùa của gương». Những thay đổi nhỏ trên khuôn mặt mà chúng ta không nhận thấy dưới ánh nắng gay gắt của mùa hè,
lại hiện rõ hơn dưới ánh nắng thu dịu dàng nhưng chân thật.
Đặc biệt, vùng mắt, nơi chiếm phần lớn ấn tượng của chúng ta, là nơi những thay đổi này xuất hiện nhanh nhất và rõ rệt nhất.
Có bao giờ bạn cảm thấy bọng mắt trong gương trông hõm sâu hơn trước, quầng thâm đậm hơn, hoặc bọng mắt sưng to khiến bạn trông mệt mỏi và già đi không? Tôi cũng cảm nhận được dấu vết của tuổi tác trên bọng mắt mình mỗi ngày.
Gần đây, có một bệnh nhân đến khám và bày tỏ lo lắng về bọng mắt, vì vậy hôm nay tôi muốn nói về phẫu thuật mí mắt dưới thông qua câu chuyện của cô ấy.
«Bác sĩ ơi, mắt tôi bị hõm sâu nên tôi đã tiêm filler nhiều lần. Ban đầu có vẻ tốt hơn một chút, nhưng theo thời gian, nếp nhăn lại sâu hơn, và mọi người nói tôi trông mệt mỏi hơn.»
Đây là một trong những câu chuyện tôi thường nghe trong phòng khám.
Một trong những thay đổi đầu tiên xuất hiện khi chúng ta già đi chính là vùng mắt dưới.
Mỗi sáng nhìn vào gương thấy khuôn mặt hốc hác, trang điểm cũng không che được quầng thâm, và mỗi khi chụp ảnh lại thấy mình già đi do những vấn đề tập trung ở vùng mắt dưới, khiến nhiều người căng thẳng. Vì vậy, nhiều người thường chọn filler hoặc cấy mỡ, những phương pháp có vẻ đơn giản hơn.
Ban đầu có thể trông ổn. Vùng mắt dưới bị hõm sâu được làm đầy, quầng thâm cũng được cải thiện phần nào.
Nhưng vấn đề sẽ lộ rõ theo thời gian. Rãnh lệ trông sâu hơn,
filler bị vón cục hoặc không đều, khiến khuôn mặt trông mệt mỏi và già đi.
Vùng mắt dưới không chỉ đơn thuần là vấn đề «làm đầy khoảng trống bị lõm» mà còn do chính cấu trúc giải phẫu.
Rãnh lệ là một nếp nhăn cấu trúc hình thành do dây chằng cứng (tear trough ligament) kéo căng từ xương đến da.
Dây chằng này không dễ giãn ra, vì vậy dù có tiêm filler hay cấy mỡ bao nhiêu cũng không giải quyết được vấn đề một cách triệt để.
Ngược lại, nếu tiêm quá nhiều, vùng xung quanh có thể nổi bật hơn, gây ra hiệu ứng ngược là trông hõm sâu hơn.
Vì lý do này, nhiều người đã lặp đi lặp lại việc tiêm filler hoặc cấy mỡ, và cuối cùng tìm đến tôi với suy nghĩ «chỉ có phẫu thuật mới giải quyết được.»
Để giải quyết triệt để vấn đề bọng mắt sưng và hõm sâu, cần có một phương pháp tiếp cận toàn diện bao gồm cắt dây chằng, tái phân bổ mỡ,
tăng cường vách ngăn và nâng gò má trước khi cần thiết.
Việc chỉ đơn thuần loại bỏ mỡ hoặc tiêm filler có thể là yếu tố làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn.
Hôm nay, tôi muốn đi sâu vào phần này, bản chất và nguyên lý thực sự của phẫu thuật mí mắt dưới.
Định nghĩa và giải thích về mí mắt dưới
1. Định nghĩa mí mắt dưới
Mí mắt dưới (下眼瞼, lower eyelid) là phần mí mắt dưới và các cấu trúc xung quanh mắt.
Trong lâm sàng, nó bao gồm da, cơ vòng mắt (orbicularis oculi), mỡ dưới da, mỡ hốc mắt, dây chằng giữ, và các cấu trúc xương liên quan.
Mí mắt dưới không chỉ đơn thuần là da, mà là một không gian phức tạp với nhiều lớp yếu tố giải phẫu tương tác lẫn nhau.
2. Rãnh lệ và cấu trúc giải phẫu mí mắt dưới
Vấn đề cốt lõi của mí mắt dưới là «rãnh lệ» (tear trough).
Rãnh lệ được hình thành bởi dây chằng cứng tear trough ligament, một cấu trúc dây chằng kéo dài từ xương đến da.
Nghiên cứu giải phẫu của Wong et al. (PRS, 2012) đã chứng minh sự tồn tại của dây chằng này thông qua nghiên cứu trên xác, và đây là nguyên nhân gây ra nếp nhăn và hõm sâu dưới mắt.
Ngoài ra, Haddock et al. (2009) giải thích rằng ranh giới giữa rãnh lệ và má (lid-cheek junction) không chỉ là vấn đề về da hoặc thiếu mỡ,
mà là do cấu trúc giải phẫu phức tạp của cơ và dây chằng.
Ở lớp nông, ranh giới giữa phần mi mắt và phần hốc mắt của cơ vòng mắt trùng với rãnh lệ.
Ở lớp sâu, dây chằng nối trực tiếp xương và da kéo căng tạo ra sự hõm sâu.
Vì lý do này, ngay cả khi chỉ làm đầy phần hõm sâu bằng filler hoặc cấy mỡ, lực kéo của dây chằng vẫn còn nguyên, và nếu điều trị quá mức, nếp nhăn có thể trông sâu hơn hoặc không đều.
3. Lão hóa và thay đổi mí mắt dưới
Những thay đổi xảy ra khi chúng ta già đi bao gồm:
Da mất độ đàn hồi và trở nên mỏng hơn
Mỡ hốc mắt lồi ra phía trước, tạo thành bọng mắt
Vách ngăn yếu đi, mỡ bị đẩy ra ngoài, làm trầm trọng thêm nếp nhăn
Mất thể tích gò má trước khiến vùng mắt dưới trông hõm sâu hơn
Những thay đổi này kết hợp lại gây ra quầng thâm, nếp nhăn, hõm sâu và bọng mắt cùng lúc.
4. Sự cần thiết của phương pháp phẫu thuật
Cuối cùng, để cải thiện mí mắt dưới, cần một phẫu thuật toàn diện bao gồm cắt dây chằng, tái phân bổ mỡ, tăng cường vách ngăn và nâng gò má trước khi cần thiết.
Việc chỉ loại bỏ mỡ đơn thuần làm tăng nguy cơ tái phát và biến chứng 100%, và filler hoặc cấy mỡ đơn thuần không thể giải quyết được lực kéo của dây chằng.
Xu hướng phẫu thuật gần đây cũng đang thay đổi theo hướng «volume-preserving strategy», tức là bảo tồn và tái phân bổ mô mà không loại bỏ một cách không cần thiết.
Phẫu thuật mí mắt dưới kết hợp tái phân bổ mỡ, tăng cường vách ngăn và nâng cơ mang lại sự hài lòng lâu dài và kết quả tự nhiên.
Thuật ngữ «mí mắt dưới» thường được sử dụng như một thuật ngữ rộng để chỉ vùng mí mắt dưới,
tức là các cấu trúc xung quanh mí mắt và hốc mắt bao gồm từ mí mắt dưới đến vùng má trên.
Trong lâm sàng, các yếu tố sau thường được bao gồm:
Da mí mắt và mô dưới da
Cơ vòng mắt (orbicularis oculi)
Mỡ dưới da hoặc mỡ trước vách ngăn (preseptal fat, orbital fat)
Cấu trúc ranh giới (ví dụ: dây chằng, cấu trúc giữ)
Thay đổi lão hóa như chảy xệ mô mềm, hõm sâu, nếp nhăn, lồi mỡ
Trong phẫu thuật thẩm mỹ mí mắt, thuật ngữ «phẫu thuật tạo hình mí mắt dưới (lower eyelid blepharoplasty / infraorbital rejuvenation)» thường được sử dụng để chỉ
phẫu thuật chỉnh sửa thẩm mỹ và chức năng của mí mắt dưới và vùng lân cận trực tiếp.
Ví dụ, có thể bao gồm cắt bỏ da chảy xệ, cắt bỏ hoặc tái phân bổ mỡ, giải phóng hoặc tăng cường dây chằng, điều chỉnh ranh giới với má.
Tài liệu «Lower Eyelid Blepharoplasty» của StatPearls giải thích rằng phẫu thuật mí mắt là một phương pháp phẫu thuật để cải thiện biến dạng mí mắt dưới hoặc các yếu tố thẩm mỹ, bao gồm cắt bỏ da và mỡ, tăng cường cơ, tái phân bổ mô.
Tài liệu EyeWiki cũng giải thích rằng phẫu thuật mí mắt dưới trước đây tập trung vào việc loại bỏ mô đơn thuần, nhưng ngày nay nhấn mạnh phương pháp bảo tồn và tái phân bổ mô.
Bài báo phân tích cấu trúc giải phẫu của rãnh lệ (tear trough) và ranh giới mí mắt/má (lid/cheek junction) trong thí nghiệm giải phẫu.
Giải thích rằng sự tiếp nối giữa phần mi mắt và phần hốc mắt của cơ vòng mắt có liên quan đến rãnh lệ trên bề mặt.
Sự thật giải phẫu về phẫu thuật mí mắt dưới
1. Tại sao rãnh lệ (tear trough) lại xuất hiện?
Nhiều người nghĩ rằng rãnh lệ xuất hiện vì «vùng mắt dưới bị hõm sâu», nhưng thực tế không chỉ đơn thuần là da bị hõm sâu.
Rãnh lệ có một cấu trúc gọi là **dây chằng rãnh lệ (Tear Trough Ligament, TTL)**.
Nó nối chặt từ xương đến da, kéo căng da, và đây là nguyên nhân chính khiến vùng mắt dưới trông hõm sâu.
Dây chằng này không dễ giãn ra.
Vì vậy, việc tiêm filler hoặc mỡ không thể cải thiện triệt để.
Ngược lại, nếu tiêm quá nhiều, vùng xung quanh có thể nổi bật hơn, khiến phần hõm sâu trông sâu hơn, đúng như nghĩa đen là hiệu ứng ngược.
2. Tại sao việc chỉ đơn thuần loại bỏ mỡ lại nguy hiểm?
Trước đây, nếu vùng mắt dưới bị sưng, người ta thường phẫu thuật loại bỏ mỡ. Nhìn bề ngoài có vẻ đơn giản và dễ dàng.
Nhưng vấn đề nằm ở sau đó. Nếu loại bỏ mỡ một cách vô điều kiện, cuối cùng nó sẽ tái phát, hoặc vùng mắt dưới sẽ trống rỗng, khiến khuôn mặt trông già hơn.
Vì vậy, phương pháp này về lâu dài thường không mang lại sự hài lòng, và thường cần phải phẫu thuật lại.
3. Phương pháp hiệu quả nhất là «tiếp cận toàn diện»
Vì vậy, khi nói về cải thiện mí mắt dưới, tôi luôn nhấn mạnh phương pháp tiếp cận toàn diện.
Không thể giải quyết chỉ bằng một phương pháp đơn lẻ.
Việc cắt dây chằng, tái phân bổ mỡ, tăng cường vách ngăn, và nâng gò má trước khi cần thiết là phương pháp chắc chắn nhất.
Trong một số trường hợp, có thể cần loại bỏ một lượng nhỏ mỡ.
Khi thực hiện như vậy, những thay đổi sẽ xảy ra như sau:
Rãnh lệ được làm đầy một cách tự nhiên,
Bọng mắt dưới trở nên đầy đặn hơn,
Mỡ bọng mắt lồi ra được loại bỏ,
Và gò má trước cũng được nâng lên, giúp khuôn mặt trẻ trung và tươi tắn hơn rất nhiều.
4. Thay đổi sau phẫu thuật thực tế sẽ như thế nào?
Chỉ sau khoảng một tháng phẫu thuật, bệnh nhân đã rất ngạc nhiên.
Bọng mắt dưới trở nên đẹp hơn, bọng mắt sưng đã biến mất.
Rãnh lệ và gò má trước bị hõm sâu được kết nối một cách mềm mại, giúp toàn bộ khuôn mặt trở nên sáng sủa và trẻ trung hơn.
Vì vậy, điều tôi luôn nói là, không nên tiếp cận vùng mắt dưới bằng cách chỉ làm đầy khi bị hõm sâu, hoặc loại bỏ khi bị sưng.
Chỉ khi giải quyết nguyên nhân cấu trúc, mới có thể đạt được sự cải thiện triệt để.
Suy nghĩ của nhà thiết kế khuôn mặt Kim Sung-hoon
Nếu tiếp cận mí mắt dưới chỉ bằng cách làm đầy phần hõm sâu hoặc loại bỏ mỡ thừa, sẽ không bao giờ đạt được kết quả như mong muốn.
Vùng mắt dưới là một cấu trúc bảo vệ cơ quan cảm giác của mắt, đồng thời là nơi điều chỉnh tinh tế, quyết định ấn tượng tổng thể của khuôn mặt.
Da, mỡ, cơ, dây chằng, xương đều liên kết chặt chẽ với nhau, nên việc chỉ tác động vào một phần sẽ không tạo ra sự hài hòa tổng thể.
Điều tôi thường chia sẻ nhất với bệnh nhân trong phòng khám là «phải nhìn tổng thể chứ không phải từng phần.»
Sự hõm sâu dưới mắt không chỉ đơn thuần do thiếu mỡ, và bọng mắt cũng không chỉ xuất hiện do có nhiều mỡ.
Đó là sự mất cân bằng tổng thể do dây chằng kéo căng, vách ngăn yếu đi, và gò má trước bị hõm sâu.
Do đó, phương pháp phẫu thuật phải đồng thời xem xét tất cả các yếu tố này.
Việc có nên tái phân bổ mỡ, tăng cường vách ngăn, nâng gò má trước, hay loại bỏ một lượng nhỏ mỡ sẽ khác nhau tùy thuộc vào điều kiện giải phẫu của từng bệnh nhân.
Gọi phẫu thuật mí mắt dưới đơn thuần là «phẫu thuật mắt dưới» là chưa đủ.
Thực tế, đây là một phẫu thuật xử lý sự hài hòa của vùng giữa khuôn mặt.
Khi vùng mắt dưới được làm phẳng mịn, không chỉ cải thiện vẻ mệt mỏi mà còn thay đổi ấn tượng khi cười, sự tự nhiên của biểu cảm, và xa hơn là sự cân bằng tổng thể của khuôn mặt.
Nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật đã phản hồi rằng «không còn ai nói tôi trông mệt mỏi nữa» hay «khuôn mặt trông sáng sủa hơn rất nhiều.»
Đây là kết quả của việc không chỉ xử lý một lớp da, mà còn xem xét cả cấu trúc giải phẫu và chức năng biểu cảm.
Tôi không coi danh xưng «nhà thiết kế khuôn mặt» là một thuật ngữ marketing đơn thuần.
Thiết kế không phải là tạo ra cái gì mới, mà là quá trình khơi dậy vẻ đẹp vốn có.
Phẫu thuật mí mắt dưới cũng vậy.
Không phải là cố gắng làm cho khuôn mặt trông trẻ hơn một cách gượng ép, mà là điều chỉnh sự mất cân bằng cấu trúc của vùng mắt dưới để khôi phục vẻ tự nhiên và khỏe mạnh vốn có của khuôn mặt.
Phẫu thuật thẩm mỹ không nên quá đà.
Đặc biệt là phẫu thuật mắt dưới. Chỉ cần một chút quá đà, khuôn mặt sẽ trông không tự nhiên, và kết quả gượng ép sẽ lộ rõ ngay lập tức.
Do đó, người phẫu thuật phải có sự hiểu biết về giải phẫu đồng thời với cảm quan thẩm mỹ tinh tế.
Việc xác định «ranh giới giữa khi nào nên loại bỏ và khi nào nên làm đầy» sẽ quyết định kết quả.
Tôi luôn coi khuôn mặt của mỗi bệnh nhân như một bức tranh.
Và tôi tin rằng mình không phải là người vẽ thêm đường nét lên bức tranh đó, mà là người làm sống lại những đường nét vốn có đã bị che khuất.
Phẫu thuật mí mắt dưới không chỉ là một phẫu thuật giúp trẻ hóa, mà còn là một phẫu thuật giúp bạn lấy lại sức sống.
Tôi muốn tiếp tục là một nhà thiết kế khuôn mặt, người khôi phục lại vẻ tươi tắn vốn có trong ánh mắt của bệnh nhân.
Sự thật không cường điệu, sự thật giải phẫu, và vẻ đẹp tự nhiên. Đó là triết lý mà tôi luôn theo đuổi.
Vì đã nói chuyện một cách chân thành nên suy nghĩ hôm nay hơi dài.
Cảm ơn bạn đã đọc đến cuối.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy đặt lịch tư vấn và cùng tôi trò chuyện chi tiết và sâu sắc hơn nhé.
Tôi sẽ giúp bạn thiết kế cá nhân hóa.
Trân trọng,
Bác sĩ Kim Sung-hoon, nhà thiết kế khuôn mặt
FAQ
Q1. Filler hoàn toàn không cải thiện được sao?
A1. Đối với những người trẻ tuổi, tình trạng không quá nghiêm trọng, có thể cải thiện tạm thời. Tuy nhiên, vì không giải quyết được nguyên nhân cấu trúc do dây chằng kéo căng nên sự hài lòng lâu dài sẽ giảm.
Q2. Không thể loại bỏ hoàn toàn mỡ sao?
A2. Loại bỏ đơn thuần có nguy cơ tái phát và biến chứng cao. Nên sử dụng mỡ thông qua tái phân bổ và tăng cường vách ngăn.
Q3. Sẹo phẫu thuật có rõ không?
A3. Đường rạch mí mắt dưới nằm ngay dưới lông mi, theo thời gian sẽ gần như không nhìn thấy.
Q4. Thời gian hồi phục mất bao lâu?
A4. Thông thường có thể cắt chỉ sau khoảng 1 tuần, sưng và bầm tím sẽ tự nhiên biến mất trong vòng 2~3 tuần.
Q5. Có khả năng tái phát không?
A5. So với việc loại bỏ mỡ đơn thuần, tái phân bổ mỡ + tăng cường vách ngăn + nâng cơ có khả năng duy trì lâu dài vượt trội.
Q6. Phẫu thuật này có thể thực hiện ở mọi lứa tuổi không?
A6. Có thể thực hiện từ 30 đến 60 tuổi. Tuy nhiên, phương pháp sẽ khác nhau tùy thuộc vào độ đàn hồi của da và tình trạng nếp nhăn.
Q7. Tại sao cần nâng gò má trước?
A7. Nếu gò má trước bị hõm sâu, vùng mắt dưới sẽ trông hõm sâu hơn. Cần kết hợp nâng cơ để toàn bộ khuôn mặt hài hòa hơn.
Q8. Trường hợp thất bại sau tiêm filler có thể chỉnh sửa được không?
A8. Có thể. Trong trường hợp bị không đều do filler, có thể chỉnh sửa bằng cách tái phân bổ mỡ và tăng cường vách ngăn.
Q9. Có phương pháp quản lý sẹo riêng không?
A9. Kết hợp sử dụng thuốc mỡ, laser, tiêm sẹo để sẹo gần như không nhìn thấy.
Q10. Sau phẫu thuật, bọng mắt dưới có biến mất không?
A10. Ngược lại, bọng mắt dưới sẽ trở nên đầy đặn hơn.
Vì cốt lõi của phẫu thuật không phải là loại bỏ mỡ thừa, mà là điều chỉnh vị trí của nó.
Trong phần tiếp theo, tôi sẽ giải thích về bí mật mang lại sự hài lòng lâu dài trong phẫu thuật mí mắt dưới ^^
Những ai tò mò hãy tham khảo video trên nhé ^^
※ Bài viết này công khai hình ảnh thực tế trước và sau phẫu thuật để truyền tải thông tin chính xác.
Những hình ảnh này được đăng tải với sự đồng ý của bệnh nhân, và xin lưu ý rằng vết bầm tím, sưng tấy có thể khác nhau tùy theo từng cá nhân.