คลินิกจักษุสถานีคังนัม | คันตา ตาแดง คิดว่าเป็นแค่ภูมิแพ้ช่วงเปลี่ยนฤดูแล้วปล่อยไว้ได้จริงหรือ?

สวัสดีค่ะ คลินิกจักษุคังนัมสไมล์ค่ะ 😊💙

เมื่อเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนฤดูกาล หลายท่านมักบ่นว่ารู้สึกไม่สบายตา ตาแห้ง คันตา และตาแดงเป็นพิเศษ

ตอนเช้ายังปกติดี แต่พอออกไปข้างนอกแล้วกลับมาก็เริ่มรู้สึกคันตา,

และพอเผลอขยี้ตาบ่อยๆ อาการตาแดงก็ยิ่งรุนแรงขึ้น

ในสถานการณ์เช่นนี้ สิ่งแรกที่ทุกคนมักจะนึกถึงก็คือโรคภูมิแพ้ช่วงเปลี่ยนฤดู

จริงๆ แล้ว ในช่วงที่มีสิ่งกระตุ้นจากภายนอก เช่น ละอองเกสรดอกไม้ หรือฝุ่น PM2.5 เพิ่มมากขึ้น โรคเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ก็สามารถเกิดขึ้นได้บ่อยค่ะ

อย่างไรก็ตาม มีสิ่งหนึ่งที่ควรจำไว้เป็นอย่างยิ่ง

นั่นคืออาการคันตาและตาแดง ไม่ได้มีสาเหตุมาจากภูมิแพ้เสมอไป

เพราะนอกจากโรคตาแห้งหรือเยื่อบุตาอักเสบแล้ว ในบางกรณี ปัญหาที่กระจกตาเองก็อาจเริ่มต้นด้วยอาการคล้ายๆ กันนี้ได้เช่นกัน

แล้วเมื่อมีอาการคันตาหรือตาแดง กรณีแบบไหนบ้างที่ควรไปพบจักษุแพทย์?

คลินิกจักษุสถานีคังนัมขอแนะนำสาเหตุที่พบบ่อยของอาการคันตา

การที่รู้สึกคันตา ไม่ได้หมายความว่าดวงตามีความผิดปกติร้ายแรงที่ตัวลูกตาเสมอไป

โดยเฉพาะช่วงเปลี่ยนฤดู อาการคันตามักเกิดจากปฏิกิริยาภูมิแพ้ได้บ่อยครั้ง

เมื่อสารภายนอก เช่น ละอองเกสรดอกไม้ ไรฝุ่น หรือฝุ่นละอองขนาดเล็กสัมผัสกับผิวของดวงตา

ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายเราจะตอบสนอง จนทำให้เกิดการอักเสบที่เยื่อบุตาขึ้นได้

อาการแสดงหลักๆ ที่มักพบในช่วงนี้ ได้แก่

คันตา

น้ำตาไหล

ตาแดง

รู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมในตา

เป็นต้นค่ะ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากมีอาการคันพร้อมกันทั้งสองข้างและน้ำตาไหลมาก

อาจสันนิษฐานได้ว่าเป็นโรคเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้

บางท่านอาจมีอาการภูมิแพ้ทางเดินหายใจ เช่น จามหรือน้ำมูกไหลร่วมด้วย

ในทางกลับกัน หากมีขี้ตามาก มีอาการปวดตา หรือการมองเห็นเปลี่ยนแปลงไป

จำเป็นต้องตรวจสอบดูว่ามีสาเหตุอื่นแอบแฝงอยู่หรือไม่

สาเหตุของตาแดง ไม่ได้มีแค่โรคภูมิแพ้เท่านั้น

อาการตาแดงเกิดขึ้นเนื่องจากหลอดเลือดที่ผิวลูกตาขยายตัว

แต่สาเหตุที่ทำให้หลอดเลือดขยายตัวนั้นไม่ได้มีเพียงอย่างเดียวค่ะ

① เยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้

มีลักษณะเด่นคืออาการคันตาอย่างชัดเจน

มักมีน้ำตาไหลมาก และมักรู้สึกไม่สบายตาทั้งสองข้างพร้อมกัน โดยอาการอาจแย่ลงหลังจากสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้

② ภาวะตาแห้ง

แทนที่จะคันตา อาการมักแสดงออกในรูปแบบของ

ตาฝืด / แสบตา / รู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายในตา / ร้อนผ่าวที่ตา

ซึ่งอาการเหล่านี้จะเด่นชัดมากกว่า

ในช่วงเปลี่ยนฤดู อากาศแห้งหรือลมแรงจะทำให้ชั้นฟิล์มน้ำตาขาดความเสถียร ส่งผลให้อาการตาแห้งรุนแรงขึ้นได้

โดยเฉพาะผู้ที่มีพฤติกรรมใช้งานสมาร์ตโฟนหรือคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน

ก็อาจรู้สึกไม่สบายตามากขึ้นได้เช่นกัน

③ เยื่อบุตาอักเสบจากการติดเชื้อ

เยื่อบุตาอักเสบที่เกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรียอาจมีอาการคล้ายกับภูมิแพ้

แต่ลักษณะของขี้ตา ปริมาณน้ำตา และระยะเวลาดำเนินโรคจะแตกต่างกัน

ดังนั้นจึงเป็นการยากที่จะระบุสาเหตุเพียงเพราะเห็นว่า 'ตาแดง' เท่านั้น

อย่างไรก็ตาม มีอาการอื่นที่สำคัญกว่าอาการคันตา

จุดนี้ถือว่าสำคัญมากค่ะ

มากกว่าการดูแค่ว่าตาคันหรือตาแดงเล็กน้อย เราต้องสังเกตว่ามีอาการอื่นๆ เกิดขึ้นร่วมด้วยหรือไม่

หากมีอาการดังต่อไปนี้ ไม่ควรคิดว่าเป็นเพียงอาการตามฤดูกาลแล้วปล่อยทิ้งไว้นานๆ เด็ดขาด

✔ มีอาการปวดตาอย่างรุนแรง

✔ ตาพร่าและปวดเมื่อมองแสงสว่าง (กลัวแสง)

✔ สายตาเบลอมัวลงกะทันหัน

✔ ตาข้างใดข้างหนึ่งมีอาการแดงจัดผิดปกติ

✔ รู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในตาอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง

✔ อาการแย่ลงเรื่อยๆ

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง หากมีอาการตาแดงร่วมกับอาการปวดตาหรือการมองเห็นลดลง

ต้องตรวจเช็กให้แน่ใจว่ามีความผิดปกติที่กระจกตาหรือส่วนอื่นๆ ของดวงตา นอกเหนือจากเยื่อบุตาอักเสบธรรมดาหรือภูมิแพ้หรือไม่

ดังนั้น หากมีอาการเหล่านี้ แทนที่จะหยอดตาเองที่บ้านแล้วรอให้อาการดีขึ้น

ควรเข้ารับการตรวจดวงตาโดยตรงจากจักษุแพทย์ เช่น ที่คลินิกจักษุสถานีคังนัม จะดีและปลอดภัยที่สุดค่ะ

คลินิกจักษุสถานีคังนัม: ทำไมเวลาคันตาถึงห้ามขยี้ตาตั้งแต่แรก?

เมื่อรู้สึกคันตา มือของเรามักจะเผลอไปขยี้ตาโดยไม่รู้ตัว

แต่พฤติกรรมการขยี้ตาซ้ำๆ จะเป็นการกระตุ้นผิวลูกตา ทำให้ตาแดงและรู้สึกเคืองตามากขึ้นกว่าเดิม

โดยเฉพาะหากคันจากภูมิแพ้

การขยี้ตาจะยิ่งทำให้อาการกำเริบจนกลายเป็นวงจรอุบาทว์ที่ทำให้ทรมานยิ่งขึ้น

เมื่อรู้สึกไม่สบายตา ควรรักษาความสะอาดและพยายามอย่าขยี้ตา

สามารถใช้น้ำตาเทียมหรือประคบเย็นเพื่อช่วยบรรเทาอาการไม่สบายตาในเบื้องต้นได้

อย่างไรก็ตาม นี่เป็นเพียงวิธีบรรเทาอาการชั่วคราวเท่านั้น

และเป็นคนละเรื่องกับการตรวจหาสาเหตุที่แท้จริงของอาการตาแดงค่ะ

ยาหยอดตาที่เคยใช้คราวก่อน นำกลับมาใช้ซ้ำได้หรือไม่?

นี่เป็นคำถามที่หลายท่านสงสัยกันบ่อยมากค่ะ

"มียาหยอดตาเดิมที่เคยได้ตอนตาแดงครั้งก่อน นำมาหยอดอีกได้ไหมนะ?"

แต่เราไม่แนะนำให้ใช้ยาหยอดตาเดิมเพียงเพราะมีอาการตาแดงเหมือนกันค่ะ

เพราะเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้และการติดเชื้อมีแนวทางการรักษาที่แตกต่างกัน

และยาหยอดตาบางชนิดจำเป็นต้องระมัดระวังเป็นพิเศษในบางสถานการณ์

โดยเฉพาะยาหยอดตาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์

ควรหลีกเลี่ยงการนำมาใช้เองตามอำเภอใจโดยไม่มีคำแนะนำจากจักษุแพทย์

ดังนั้น หากมียาหยอดตาที่เคยได้รับสั่งจ่ายไว้ แทนที่จะนำกลับมาใช้เองทันที

สิ่งสำคัญอันดับแรกคือการตรวจหาสาเหตุของอาการในปัจจุบันให้ชัดเจนก่อนค่ะ

คลินิกจักษุสถานีคังนัม ตรวจเช็กอาการคันตาและตาแดงอย่างไร?

แม้จะมีอาการคันตาและตาแดง แต่เราไม่ได้ใช้ขั้นตอนการตรวจเหมือนกันทุกเคสค่ะ

ในการตรวจวินิจฉัย แพทย์จะประเมินปัจจัยต่างๆ ร่วมด้วย ได้แก่

อาการเริ่มต้นขึ้นเมื่อไหร่

เป็นทั้งสองข้างหรือข้างเดียว

ระหว่างอาการคันกับอาการปวด อาการไหนรุนแรงกว่ากัน

มีขี้ตาหรือน้ำตาเพิ่มขึ้นหรือไม่

การมองเห็นลดลงหรือไม่

มีการใส่คอนแทกต์เลนส์หรือไม่

เป็นต้น

หากจำเป็น แพทย์จะใช้กล้องจุลทรรศน์ตรวจตา (Slit-lamp Biomicroscope) เพื่อตรวจดูโครงสร้างส่วนหน้าของดวงตาอย่างละเอียด เช่น เยื่อบุตาและกระจกตา

และหากสงสัยว่ามีภาวะตาแห้ง ก็จะตรวจสภาพของชั้นฟิล์มน้ำตาและผิวลูกตาควบคู่กันไปด้วย

กล่าวคือ เราไม่ได้ใช้วิธี 'ตาแดง → หยอดตาลดตาแดง' แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือกระบวนการแยกแยะว่าอาการนั้นเกิดขึ้นจากสาเหตุใดกันแน่

อาการคันตาช่วงเปลี่ยนฤดู ควรจำสิ่งเหล่านี้ไว้

หากมีอาการคันตาและตาแดงในช่วงเปลี่ยนฤดูกาล ไม่จำเป็นต้องกังวลว่าจะเป็นโรคร้ายแรงเสมอไป

เพราะอาจเป็นเพียงสาเหตุที่พบบ่อย เช่น เยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้ หรือตาแห้ง

แต่ในทางกลับกัน ก็ไม่ควรชะล่าใจและมองข้ามอาการตาแดงทุกประเภทว่าเป็นแค่เรื่องธรรมดาตามฤดูกาล

โดยเฉพาะการสังเกตอาการร่วมดังนี้

คันตา → มีโอกาสเป็นภูมิแพ้
ตาฝืด·เคืองเหมือนมีสิ่งแปลกปลอม → มีโอกาสเป็นตาแห้ง
มีขี้ตา·มีอาการแพร่กระจายติดเชื้อ → มีโอกาสเป็นเยื่อบุตาอักเสบจากการติดเชื้อ
ปวดตา·แพ้แสง·การมองเห็นเปลี่ยนไป → จำเป็นต้องตรวจหาโรคตาอื่นๆ เพิ่มเติม

การสังเกตอาการที่เกิดร่วมกันจึงเป็นสิ่งที่มีประโยชน์อย่างยิ่ง

และเหนือสิ่งอื่นใด เนื่องจากในหลายกรณีไม่อาจแยกแยะสาเหตุได้อย่างแม่นยำจากอาการเพียงอย่างเดียว

หากรู้สึกไม่สบายตาอย่างต่อเนื่อง หรือมีอาการที่ต่างไปจากเดิม

การเข้ามารับการตรวจเช็กสภาพตาโดยตรงที่คลินิกจักษุสถานีคังนัม จะเป็นวิธีที่แม่นยำที่สุดค่ะ

ตาคันและตาแดง ไม่ได้แปลว่าเป็นภูมิแพ้เสมอไป

หากอยู่ๆ คุณเริ่มมีอาการคันตาหรือตาแดงต่างจากปกติ

ลองสังเกตดูก่อนว่าเริ่มเป็นตั้งแต่เมื่อไหร่ เป็นทั้งสองข้างหรือไม่

และมีอาการปวดตาหรือสายตามัวลงร่วมด้วยหรือไม่

และหากอาการเกิดขึ้นซ้ำๆ หรือไม่ดีขึ้นอย่างง่ายดาย

สิ่งสำคัญคือต้องค้นหาสาเหตุที่แท้จริง มากกว่าการใช้ยาหยอดตาเพียงเพื่อบดบังอาการ

ที่คลินิกจักษุคังนัมสไมล์ เราพร้อมตรวจประเมินสภาพดวงตาและลักษณะอาการอย่างครอบคลุม พร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับการตรวจที่จำเป็นสำหรับคุณ

หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับสุขภาพดวงตา สามารถติดต่อสอบถามได้ทุกเมื่อนะคะ

จบการแนะนำจากคลินิกจักษุคังนัมสไมล์ค่ะ 💙

💙 ผ่าตัดสไมล์ต้องคลินิกจักษุคังนัมสไมล์ 💙

💙🤍 𝖦𝖠𝖭𝖦𝖭𝖠𝖬 𝖲𝖬𝖨𝖫𝖤 𝖤𝖸𝖤 𝖢𝖫𝖨𝖭𝖨𝖢 💙🤍

𝗧𝗛𝗘 𝗟𝗜𝗚𝗛𝗧 𝗔𝗡𝗗 𝗧𝗛𝗘 𝗢𝗖𝗘𝗔𝗡 𝗜𝗡 𝗬𝗢𝗨𝗥 𝗦𝗠𝗜𝗟𝗘

คำถามที่พบบ่อย

อาการคันตาช่วงเปลี่ยนฤดูเกิดจากภูมิแพ้ทั้งหมดจริงหรือ?

ไม่จริงค่ะ นอกจากเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้แล้ว ภาวะตาแห้ง เยื่อบุตาอักเสบจากการติดเชื้อ และความผิดปกติของกระจกตา ก็อาจเป็นสาเหตุของอาการคันตาและตาแดงได้เช่นกัน

ทำไมเวลาคันตาถึงห้ามขยี้ตา?

เพราะการขยี้ตาจะกระตุ้นและระคายเคืองผิวลูกตา ทำให้ตาแดงและเคืองตามากขึ้น โดยเฉพาะในกรณีของภูมิแพ้ ยิ่งขยี้จะยิ่งคัน แนะนำให้บรรเทาอาการด้วยน้ำตาเทียมหรือการประคบเย็นแทน

สามารถนำยาหยอดตาลดตาแดงที่เคยได้รับในอดีตมาใช้ซ้ำได้หรือไม่?

ไม่แนะนำค่ะ เนื่องจากแนวทางการรักษาจะแตกต่างกันไปตามโรคที่เป็นสาเหตุ โดยเฉพาะยาหยอดตาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ หากนำมาใช้เองอาจเสี่ยงต่อผลข้างเคียงร้ายแรง จึงควรพบแพทย์เพื่อรับการสั่งยาใหม่

หากมีอาการร่วมแบบใดที่ควรรีบไปพบจักษุแพทย์ทันที?

หากมีอาการปวดตาอย่างรุนแรง ตาพร่าแพ้แสง หรือการมองเห็นลดลงควรรีบพบแพทย์ทันที รวมถึงกรณีที่ตาแดงข้างเดียวผิดปกติ หรือรู้สึกเคืองตาเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมตลอดเวลา เพราะอาจไม่ใช่แค่โรคตาตามฤดูกาลทั่วไป