Thấy chấm đen trước mắt? Là hiện tượng ruồi bay hay bệnh lý võng mạc?

Xin chào, chúng tôi là Bệnh viện Mắt Gangnam Smile :)

Đã bao giờ bạn đột nhiên thấy những chấm đen nhỏ lơ lửng xuất hiện trước mắt mình chưa?

Khi nhìn vào những nơi sáng sủa như bức tường trắng hoặc bầu trời xanh,

nếu thấy có các chấm nhỏ hoặc sợi chỉ trôi lơ lửng,

hầu hết mọi người sẽ tự hỏi: "Có phải mình bị hiện tượng ruồi bay (đục dịch kính) không?"

Thực tế, triệu chứng nhìn thấy bụi bẩn hay sợi chỉ trôi bồng bềnh trước mắt là biểu hiện vô cùng điển hình của hiện tượng ruồi bay.

Tuy nhiên, có một điều bạn nhất định cần lưu ý.

Không phải bất kỳ trường hợp nào thấy chấm đen trước mắt cũng đều là hiện tượng ruồi bay đơn thuần.

Đặc biệt, nếu triệu chứng này trước đây chưa từng có mà đột nhiên xuất hiện, hoặc số lượng chấm đen tăng lên đột ngột trong thời gian ngắn, bạn cần kiểm tra xem liệu dịch kính và võng mạc bên trong mắt có đang gặp biến đổi bất thường nào hay không.

Hôm nay, hãy cùng phòng khám mắt tại Gangnam tìm hiểu nguyên nhân gây ra hiện tượng ruồi bay và trường hợp nào cần phải đi khám võng mạc ngay nhé.

Những chấm trôi lơ lửng trước mắt thực chất là gì?

Hiện tượng ruồi bay đúng như tên gọi của nó, là cảm giác nhìn thấy những vật thể lạ lơ lửng ngay trước mắt.

Chúng có thể trông giống như những chấm đen,

sợi chỉ hoặc sợi tóc,

màng nhện,

con bọ nhỏ,

hạt bụi,

hoặc các vệt trong suốt,

với rất nhiều hình thù đa dạng khác nhau.

Vậy có thực sự là có những vật thể này đang bay lơ lửng trước mắt chúng ta không?

Thực tế thì không phải như vậy.

Bên trong mắt của chúng ta có một tổ chức dạng gel trong suốt gọi là dịch kính.

Dịch kính lấp đầy không gian bên trong nhãn cầu và giúp duy trì hình dạng ổn định của mắt.

Khi còn trẻ, dịch kính duy trì trạng thái tương đối trong suốt và đồng nhất,

nhưng theo thời gian và tuổi tác, tính chất của dịch kính bắt đầu biến đổi, các tổ chức sợi bên trong có thể co cụm lại hoặc bị vẩn đục.

Những vùng vẩn đục nhỏ này sẽ cản trở ánh sáng chiếu vào và tạo bóng đổ lên võng mạc,

khiến chúng ta cảm nhận những bóng đổ đó như những chấm đen hay sợi chỉ đang trôi nổi trước mắt.

Do đó, dù bên ngoài mắt hoàn toàn không có gì,

chúng ta vẫn có cảm giác như có vật thể lạ đang bay trước mắt mình.

Hiện tượng ruồi bay thường di chuyển theo hướng nhìn của mắt

Những người gặp phải hiện tượng này thường chia sẻ rằng:

"Khi tôi đảo mắt, các chấm đen cũng chuyển động theo."

Những vệt đục trong dịch kính sẽ di chuyển theo sự chuyển động của mắt,

chính vì vậy hiện tượng này mới xuất hiện.

Đôi khi nhìn thẳng thì không thấy, nhưng khi chuyển hướng nhìn sang nơi khác thì chúng đột nhiên xuất hiện,

hoặc khi cố nhìn thẳng vào chấm đen đó, bạn sẽ thấy nó hơi né tránh sang một bên.

Đặc biệt trên các nền sáng như bức tường trắng hoặc bầu trời quang đãng, hiện tượng ruồi bay này càng lộ rõ hơn.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào hình dạng triệu chứng thì không thể xác định chính xác nguyên nhân.

Bởi vì những cảm giác tương tự như hiện tượng ruồi bay cũng có thể bắt nguồn từ các bệnh lý nhãn khoa khác.

Cần đặc biệt lưu ý nếu hiện tượng ruồi bay xuất hiện đột ngột

Điều quan trọng trong hiện tượng ruồi bay không chỉ đơn thuần là việc "có chấm đen hay không".

Quan trọng là nó xuất hiện từ khi nào, có biến đổi đột ngột hay không, và có kèm theo triệu chứng nào khác không.

Khi tuổi tác tăng lên, dịch kính biến đổi dần và có thể tách rời khỏi võng mạc nơi nó bám vào.

Hiện tượng này được gọi là bong dịch kính sau.

Bản thân bong dịch kính sau là một biến đổi lão hóa khá phổ biến.

Vấn đề là trong quá trình dịch kính tách khỏi võng mạc, nó có thể tạo ra lực kéo mạnh lên một vùng nào đó.

Lực co kéo này có thể gây ra vết rách hoặc lỗ thủng nhỏ trên võng mạc, gọi là rách võng mạc.

Nếu vết rách võng mạc không được can thiệp kịp thời, dịch lỏng có thể ngấm vào bên dưới võng mạc và dẫn tới bong võng mạc.

Do đó, khi xuất hiện hiện tượng ruồi bay mới, thay vì chỉ nghĩ đơn giản là "chắc do tuổi tác",

bạn cần quan sát kỹ lưỡng diễn biến của các triệu chứng.

Cần khám võng mạc ngay nếu xuất hiện kèm theo các triệu chứng sau

Đặc biệt hãy cẩn trọng nếu bạn nhận thấy những thay đổi đột ngột như dưới đây:

✔ Đột nhiên xuất hiện nhiều chấm đen cùng lúc

Khác với bình thường chỉ thấy một hai chấm, nay trong thời gian ngắn lại xuất hiện rất nhiều chấm đen li ti.

Cảm giác như có một đám bụi đen cùng lúc bay tung tóe trước mắt.

✔ Nhìn thấy ánh sáng chớp nháy trước mắt

Cảm giác lóe sáng như tia sét hoặc ánh đèn flash, đặc biệt dễ nhận thấy trong bóng tối, được gọi là hiện tượng chớp sáng (quang thị).

Hiện tượng này có thể xảy ra khi dịch kính co kéo tác động lên võng mạc.

✔ Có cảm giác như một phần tầm nhìn bị che khuất

Nếu xuất hiện bóng đen trước mắt,

hoặc có cảm giác như một góc thị trường bị che khuất giống như một bức rèm buông xuống, bạn càng phải cảnh giác.

Những triệu chứng này có thể liên quan đến bong võng mạc và đòi hỏi phải được thăm khám chuyên khoa mắt khẩn cấp.

✔ Thị lực đột nhiên mờ đi

Nếu ngoài hiện tượng ruồi bay đơn thuần còn kèm theo giảm thị lực hoặc biến đổi tầm nhìn,

cần kiểm tra ngay xem võng mạc hay hoàng điểm có gặp tổn thương nào không.

Nếu hiện tượng ruồi bay đột ngột kết hợp cùng chớp sáng, khuyết tầm nhìn xuất hiện cùng nhau,

thay vì chờ đợi xem triệu chứng có tự biến mất hay không, việc đi kiểm tra trực tiếp tình trạng võng mạc là vô cùng cấp thiết.

Nếu chỉ thấy một chấm đen thì có an toàn không?

Điều này chưa hẳn đã đúng.

Bởi mức độ nguy hiểm của hiện tượng ruồi bay không thể chỉ đánh giá qua số lượng chấm đen.

Nếu từ lâu bạn đã có một chấm với hình dạng cố định và không thay đổi suốt thời gian dài,

thì rất có thể đó chỉ là hiện tượng ruồi bay do biến đổi tự nhiên của dịch kính.

Ngược lại, dù chỉ là một chấm đen duy nhất nhưng nếu:

"Gần đây mới xuất hiện lần đầu"

"Đột ngột phát sinh"

"Kích thước to dần lên hoặc có sự thay đổi khác thường"

thì bạn nên đi kiểm tra đáy mắt một lần để yên tâm.

Ngoài ra, với những người bị cận thị nặng, từng phẫu thuật mắt trước đây,

hoặc từng bị chấn thương tác động vào mắt, càng cần phải kiểm tra tình trạng võng mạc một cách kỹ lưỡng hơn.

Dĩ nhiên, có các yếu tố nguy cơ này không đồng nghĩa với việc chắc chắn bạn mắc bệnh võng mạc.

Ngược lại, ngay cả khi không có yếu tố nguy cơ đặc biệt nào thì rách hay bong võng mạc vẫn có thể xảy ra,

vì vậy việc đối chiếu triệu chứng thực tế với tình trạng khách quan của võng mạc là cực kỳ quan trọng.

Nghi ngờ bị hiện tượng ruồi bay thì cần làm những xét nghiệm gì?

Khi đến khám tại phòng khám mắt Gangnam vì hiện tượng ruồi bay, việc kiểm tra tình trạng võng mạc sâu bên trong mắt là bước then chốt.

Phương pháp tiêu biểu được thực hiện là soi đáy mắt có giãn đồng tử.

Bằng cách sử dụng thuốc nhỏ giãn đồng tử để mở rộng con ngươi và quan sát trực tiếp võng mạc,

bác sĩ có thể kiểm tra không chỉ vùng trung tâm mà cả các vùng ngoại vi của võng mạc, giúp phát hiện chính xác các bất thường như rách võng mạc hay bong võng mạc.

Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định chụp ảnh đáy mắt,

và nếu cần đánh giá chi tiết cấu trúc mặt cắt của hoàng điểm hay võng mạc, chụp cắt lớp quang học (OCT) sẽ được cân nhắc thực hiện bổ sung.

Mỗi phương pháp kiểm tra đều có phạm vi khảo sát và mục đích riêng biệt,

thay vì chỉ dựa vào một xét nghiệm duy nhất,

việc lựa chọn các kiểm tra phù hợp theo triệu chứng hiện tại và tình trạng mắt của từng người là yếu tố quyết định.

Chấm đen trước mắt: Không cần quá hoảng sợ nhưng tuyệt đối không được chủ quan

Hiện tượng ruồi bay là một tình trạng khá phổ biến,

và nhiều trường hợp chỉ cần theo dõi định kỳ mà không cần điều trị đặc hiệu.

Tuy nhiên, mấu chốt không phải là tự phán đoán xem mình "có bị ruồi bay hay không" qua cảm giác,

mà là phải xác định chắc chắn xem võng mạc có đang bị tổn thương hay không.

Đặc biệt là khi:

Đột nhiên xuất hiện chấm đen mới

Số lượng chấm đen tăng nhanh chóng mặt trong thời gian ngắn

Kèm theo hiện tượng chớp sáng lóe lên

Có cảm giác một phần tầm nhìn bị che khuất

Hoặc đột ngột suy giảm thị lực,

bạn cần đi khám mắt càng sớm càng tốt

để kịp thời tầm soát nguy cơ rách hay bong võng mạc.

Khi xuất hiện những dấu hiệu khác lạ so với bình thường,

thay vì chần chừ "để xem thêm vài hôm nữa",

việc trực tiếp kiểm tra cấu trúc bên trong mắt chính là giải pháp an toàn và chuẩn xác nhất.

Bởi ngay cả một chấm đen li ti xuất hiện trước mắt

cũng có thể phản ánh những biến đổi nghiêm trọng đang diễn ra bên trong đôi mắt bạn.

Bệnh viện Mắt Gangnam Smile không chỉ chuyên sâu về phẫu thuật khúc xạ

mà còn thực hiện thăm khám và điều trị đa dạng các bệnh lý nhãn khoa.

Nếu bạn mới xuất hiện triệu chứng ruồi bay hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trước mắt,

hãy đến kiểm tra để xác định chính xác nguyên nhân nhé.

Xin cảm ơn bạn.

💙 Phẫu thuật SMILE - Chắc chắn là Bệnh viện Mắt Gangnam Smile 💙

💙🤍 𝖦𝖠𝖭𝖦𝖭𝖠𝖬 𝖲𝖬𝖨𝖫𝖤 𝖤𝖸𝖤 𝖢𝖫𝖨𝖭𝖨𝖢 💙🤍

𝗧𝗛𝗘 𝗟𝗜𝗚𝗛𝗧 𝗔𝗡𝗗 𝗧𝗛𝗘 𝗢𝗖𝗘𝗔𝗡 𝗜𝗡 𝗬𝗢𝗨𝗥 𝗦𝗠𝗜𝗟𝗘

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân khiến chấm đen trôi lơ lửng trước mắt là gì?

Nguyên nhân chủ yếu là do sự lão hóa và thay đổi tính chất của dịch kính bên trong nhãn cầu. Khi dịch kính bị đục hoặc các sợi collagen co cụm lại, chúng tạo bóng đổ lên võng mạc khiến ta thấy các chấm hay sợi chỉ trước mắt. Ngoài ra, các bệnh lý nguy hiểm như rách võng mạc cũng có thể gây ra tình trạng này.

Triệu chứng nào đi kèm hiện tượng ruồi bay cần đi khám mắt gấp?

Nếu số lượng chấm đen tăng đột ngột, kèm theo chớp sáng lóe mắt hoặc một phần tầm nhìn bị che khuất như rèm buông, bạn cần đi khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu rách hoặc bong võng mạc, cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Nếu chỉ nhìn thấy một chấm đen thì có cần đi khám không?

Có, bạn nên đi khám nếu chấm đen đó mới xuất hiện đột ngột hoặc có xu hướng to dần. Nếu nó đã tồn tại lâu và không đổi thì có thể là ruồi bay sinh lý, nhưng nếu mới phát sinh hoặc bạn bị cận thị nặng, từng mổ mắt thì việc kiểm tra đáy mắt là vô cùng cần thiết.

Khi nghi ngờ bị hiện tượng ruồi bay, bác sĩ sẽ thực hiện những xét nghiệm nào?

Phương pháp phổ biến nhất là soi đáy mắt có nhỏ thuốc giãn đồng tử để kiểm tra võng mạc trung tâm và ngoại vi xem có bị rách hay bong không. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thêm chụp ảnh đáy mắt hoặc chụp cắt lớp quang học (OCT) để quan sát chi tiết cấu trúc võng mạc.